Bài 12: Đòn bẩy, ký quỹ và thanh lý – con dao hai lưỡi
Đòn bẩy cho phép bạn mở lệnh lớn hơn số tiền mình có. Nó hấp dẫn vì lợi nhuận được nhân lên, nhưng thua lỗ cũng được nhân lên y như vậy. Phần lớn các tài khoản bị cháy đều liên quan đến đòn bẩy cao. Đòn bẩy hoạt động thế nào Với đòn bẩy 10x, bạn chỉ cần ký quỹ (margin) 10% giá trị lệnh. Ví dụ mở lệnh BTC trị giá 10.000 USD chỉ cần 1.000 USD ký quỹ. - Giá đi đúng hướng 1% → lãi 100 USD, tức 10% số tiền ký quỹ. - Giá đi ngược 1% → lỗ 100 USD, tức 10% số tiền ký quỹ. Thanh lý là gì Khi khoản lỗ gần bằng số tiền ký quỹ, sàn sẽ tự động đóng lệnh để bạn không nợ thêm, gọi là thanh lý (liquidation). Bạn mất gần như toàn bộ số ký quỹ của lệnh đó. Cách ước tính nhanh khoảng cách đến giá thanh lý: khoảng 100% ÷ đòn bẩy (thực tế gần hơn một chút do phí và mức ký quỹ duy trì). - Đòn bẩy 5x → giá đi ngược khoảng 20% là bị thanh lý. - Đòn bẩy 20x → khoảng 5%. - Đòn bẩy 100x → chưa tới 1%, một cây nến bình thường của crypto cũng đủ. Ví dụ: mua BTC ở 77.000 USD với đòn bẩy 20x. Giá thanh lý ở quanh 73.500 USD. Một đợt bán tháo tin xấu làm BTC rơi 5% trong vài giờ là chuyện thường gặp. Dùng đòn bẩy đúng cách Điều quan trọng: đòn bẩy không quyết định mức rủi ro của bạn, cắt lỗ và khối lượng mới quyết định (bài 11). 1. Tính khối lượng lệnh theo quy tắc 1–2% như bài trước. 2. Chọn đòn bẩy vừa đủ để mở được khối lượng đó với số ký quỹ hợp lý. 3. Đảm bảo cắt lỗ nằm xa trước giá thanh lý. Nếu cắt lỗ nằm sau giá thanh lý, bạn sẽ bị thanh lý trước khi cắt lỗ kịp chạy. Ký quỹ cô lập và ký quỹ chéo - C